- Oylik daromadingizni yozing.
- Majburiy to'lovlarni kiriting.
- Oy oxirida qancha qolishi chiqadi.
Ish haqi, biznes, pensiya — hammasi yig'indisi, soliq va ushlanmalardan keyin.
Har biri bitta qator. Bo'sh qoldirsangiz — 0 deb olinadi.
Boshqa xarajatlarni ham qo'shish
Ixtiyoriy. Shularni qo'shsangiz, natija haqiqatga yaqinroq bo'ladi.
Taxmin o'rtacha iste'mol va narxlarga asoslangan; haqiqiy sarfingiz boshqacha bo'lishi mumkin. Summani o'zingiz o'zgartira olasiz.
Ijara, tomorqa, qo'shimcha ish — oyiga o'rtacha.
Yozsangiz, bu pul necha oylik xarajatga yetishini ko'rsatamiz.
Kiritilgan ma'lumotlar faqat shu brauzerda saqlanadi va hech qayerga yuborilmaydi.
Oila byudjetini qanday to'g'ri taqsimlash kerak?
Mashhur 50/30/20 qoidasi: daromadning 50% i zaruriy xarajatlarga (oziq-ovqat, kommunal, transport), 30% i istaklarga (mehmon, kiyim, dam olish), 20% i jamg'armaga. O'zbekiston sharoitida ko'p oilalar uchun 20% jamg'arma — erishsa bo'ladigan kuchli maqsad.
Majburiy to'lovlar nima va nega alohida kiritiladi?
Majburiy to'lovlar — har oy albatta to'lanadigan summalar: kredit, uy ijarasi, kommunal, bog'cha yoki kontrakt. Ularni daromaddan ayirsangiz, o'z ixtiyoringizdagi pul qoladi. Kalkulyator avval faqat shu ikki raqamni so'raydi, chunki oziq-ovqat, transport va ko'ngilochar xarajatlar oyma-oy o'zgaradi: ularni xohlasangiz keyin qo'shasiz.
Oziq-ovqat xarajati qanday hisoblanadi?
Aniq summani bilmasangiz, «taxminan hisoblab ber» tugmasi bosilganda kalkulyator har bir katta kishi uchun oylik o'rtacha me'yorlarni oladi (masalan, 8 kg un, 3 kg go'sht, 1,5 l yog'), bolalar uchun taxminan 60% miqdor qo'llaydi va yashash joyingizga qarab narxlarni moslaydi. Bu taxmin, aniq hisob emas: natijada «taxminiy» belgisi turadi va summani o'zingiz o'zgartira olasiz.
Kredit to'lovi daromadning necha foizidan oshmasligi kerak?
Keng qo'llaniladigan mo'ljal — 35 foiz. Masalan daromad 8 million, kredit to'lovlari 1,5 million bo'lsa, ular daromadning 18,75 foizi. Shu chegaragacha oila kutilmagan xarajatni yangi qarzsiz ko'tara oladi. 35 foizdan oshgach byudjet tarang bo'ladi, 50 foizdan oshsa esa xavfli: har qanday kutilmagan xarajat yangi qarzga olib keladi. Yangi kredit olishdan oldin kredit kalkulyatorida oylik to'lovni, uy uchun esa ipoteka kalkulyatorida hisoblab ko'ring.
Zaxira fondi qancha bo'lgani ma'qul?
Zaxira fondi — ishsiz qolganda yoki kutilmagan xarajat chiqqanda kredit olmasdan yashab turish uchun chetga qo'yilgan pul. Odatda oylik xarajatning uch-olti barobari tavsiya etiladi. Amalda birinchi maqsad bir oylik xarajatga teng summa bo'lishi kerak, keyin asta-sekin uch oyga, so'ng olti oyga yetkaziladi. «Boshqa xarajatlar» bo'limiga jamg'armangizni yozsangiz, u necha oylik xarajatga yetishini ko'rasiz.
Jamg'armani qayerda saqlash kerak?
Eng oddiy yo'l — bankdagi muddatli omonat: pul ishlaydi va qo'l tegmaydi. Omonat kalkulyatorida turli foiz stavkalarida jamg'armangiz qancha o'sishini hisoblab ko'ring.
Hisob siz kiritgan raqamlarga asoslangan reja. Oziq-ovqat me'yorlari o'rtacha iste'molga, narxlar taxminiyga asoslangan — natijani mo'ljal sifatida ishlating.