- Mahsulotning naqd narxini yozing.
- Nasiya va kredit shartlarini kiriting.
- Jami to'lov va nasiyaning haqiqiy yillik stavkasi chiqadi.
Quyidagi raqamlar — misol. O'zingizning narx va shartlaringizni yozing.
Do'konda naqd to'laganda so'raladigan narx.
Nasiya (bo'lib to'lash)
Butun muddat uchun (yillik emas). Masalan, 30% — narxning 30% ustiga qo'shiladi.
Bank krediti
Kredit berilganda bir marta to'lanadi. Bo'sh qoldirsangiz — 0.
Har oy bir xil summa to'lanadi.
Natija
NaqdEng arzon
NasiyaEng arzon
KreditEng arzon
Nasiya to'lov jadvali
| Oy | To'lov | Asosiy qarz | Foiz | Qoldiq |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 650 000 | 392 787 | 257 213 | 5 607 213 |
| 2 | 650 000 | 409 625 | 240 375 | 5 197 588 |
| 3 | 650 000 | 427 185 | 222 815 | 4 770 402 |
| 4 | 650 000 | 445 498 | 204 502 | 4 324 904 |
| 5 | 650 000 | 464 596 | 185 404 | 3 860 308 |
| 6 | 650 000 | 484 513 | 165 487 | 3 375 794 |
| 7 | 650 000 | 505 284 | 144 716 | 2 870 511 |
| 8 | 650 000 | 526 945 | 123 055 | 2 343 566 |
| 9 | 650 000 | 549 534 | 100 466 | 1 794 032 |
| 10 | 650 000 | 573 092 | 76 908 | 1 220 940 |
| 11 | 650 000 | 597 660 | 52 340 | 623 281 |
| 12 | 650 000 | 623 281 | 26 719 | 0 |
| Jami | 7 800 000 | 6 000 000 | 1 800 000 |
Kredit to'lov jadvali
| Oy | To'lov | Asosiy qarz | Foiz | Qoldiq |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 579 036 | 439 036 | 140 000 | 5 560 964 |
| 2 | 579 036 | 449 280 | 129 756 | 5 111 684 |
| 3 | 579 036 | 459 763 | 119 273 | 4 651 921 |
| 4 | 579 036 | 470 491 | 108 545 | 4 181 430 |
| 5 | 579 036 | 481 469 | 97 567 | 3 699 960 |
| 6 | 579 036 | 492 704 | 86 332 | 3 207 257 |
| 7 | 579 036 | 504 200 | 74 836 | 2 703 057 |
| 8 | 579 036 | 515 965 | 63 071 | 2 187 092 |
| 9 | 579 036 | 528 004 | 51 032 | 1 659 088 |
| 10 | 579 036 | 540 324 | 38 712 | 1 118 765 |
| 11 | 579 036 | 552 931 | 26 105 | 565 833 |
| 12 | 579 036 | 565 833 | 13 203 | 0 |
| Jami | 6 948 431 | 6 000 000 | 948 431 |
Ustama foizi bilan yillik stavka nega farq qiladi?
Nasiyada «ustama 30%» odatda butun muddat uchun bir marta qo'shiladigan foiz. Kredit esa yillik foiz bilan hisoblanadi va qarz kamayib borgani sari foiz ham kamayadi. Shu sababli ikki raqamni to'g'ridan-to'g'ri solishtirib bo'lmaydi.
Misol: 6 000 000 so'mlik mahsulot 12 oyga nasiyaga olinsa va ustama 30% bo'lsa, jami 7 800 000 so'm, ya'ni oyiga 650 000 so'm to'lanadi. Lekin qarz har oy kamayib boradi: o'rtacha qarz yil davomida 6 000 000 so'm emas, deyarli yarmiga teng. Shuning uchun xuddi shu to'lovlar oqimini kredit sifatida yozsak, haqiqiy yillik stavka taxminan 51% chiqadi (har oy ~4,3%).
Kalkulyator aynan shu haqiqiy stavkani topadi: to'lovlar oqimini boshlang'ich qarz bilan tenglashtiradigan oylik foizni hisoblaydi. Kredit uchun annuitet yoki differensial jadval tuziladi — formulalar kredit kalkulyatori bilan bir xil; bir martalik komissiya jami narxga qo'shiladi. Natija ma'lumot uchun: aniq shartlar shartnomada yoziladi.
Nasiya foizi qanday hisoblanadi?
Ko'pincha ustama moliyalashtirilgan summaga (narx minus boshlang'ich to'lov) butun muddat uchun qo'shiladi, so'ng jami oylar soniga bo'linadi. Masalan: 6 000 000 so'm, ustama 30%, 12 oy — (6 000 000 × 1,3) / 12 = 650 000 so'm. Shartnomada ustama yillik yoki oylik deb yozilgan bo'lishi mumkin; unda "Oylik to'lov ma'lum" rejimida aniq oylik summani kiriting.
0% nasiya haqiqatan bepulmi?
Nasiya jami summasi naqd narxga teng bo'lsa — ha, foiz yo'q va haqiqiy stavka 0%. Ammo ba'zan "0%" nasiyada narx naqd narxdan baland yoki xizmat haqi, sug'urta kabi boshqa to'lovlar qo'shiladi. Naqd narxni va nasiya jami summasini solishtiring: farq nolga teng bo'lsa, nasiya bepul.
Kredit yoki nasiya — qaysi biri arzon?
Bu shartlarga bog'liq: bitta javob yo'q. Kalkulyatorga o'zingizga taklif qilingan ikkala variantning shartlarini kiriting — jami to'lov va naqd narxdan farq so'mda chiqadi, eng arzoni yashil belgi bilan ajratiladi. Qarz olishdan oldin oilaviy byudjetingiz oylik to'lovni ko'tarishini ham tekshiring.
Hisob-kitob ma'lumot uchun. Aniq shartlar shartnomada yoziladi.